نشست«میزگفت وگوی دانشگاه» با محوریت تحلیل شرایط روز، مذاکرات و صلح
پژوهشگر روابط بینالملل با تأکید بر اینکه بررسی تاریخ نشان میدهد تقابل قدرتهای بزرگ با ایران سابقهای چندصدساله دارد، گفت: دشمنی با ایران نتیجه ایدئولوژی جمهوری اسلامی نیست، بلکه جایگاه ژئوپلیتیک، ظرفیتهای راهبردی و منابع کشور همواره عامل طمع قدرتهای خارجی بوده است..
دکتر یدالله دهقان، پژوهشگر روابط بینالملل در این نشست به بررسی ابعاد تاریخی، سیاسی و منطقهای تقابل ایران با قدرتهای جهانی پرداخت و اظهار کرد: یکی از موضوعاتی که در فضای رسانهای و مجازی مطرح میشود، این ادعاست که مشکلات ایران ناشی از نوع نگاه جمهوری اسلامی و ایدئولوژی انقلاب اسلامی است، در حالی که نگاهی به تاریخ نشان میدهد این تحلیل، واقعیتهای تاریخی را نادیده میگیرد.
وی افزود: اگر تاریخ ایران را حتی بهصورت اجمالی مرور کنیم، میبینیم که دشمنی و دخالت قدرتهای خارجی در ایران مربوط به دوران پس از انقلاب نیست؛ بلکه قرنها پیش از آن نیز ایران همواره به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی و راهبردی مورد توجه قدرتهای استعماری قرار داشته است.
دکتر دهقان با اشاره به حضور استعمارگران در ایران گفت: زمانی که پرتغالیها وارد جنوب ایران شدند و بیش از یک قرن در بخشهایی از این منطقه حضور داشتند، انقلاب اسلامی، ایدئولوژی جمهوری اسلامی و حتی بسیاری از عوامل مورد ادعا وجود نداشت.
وی ادامه داد: پس از آن نیز انگلیس سالها در بخشهایی از ایران نفوذ داشت و روسیه تزاری از شمال کشور به ایران تعرض کرد؛ بنابراین نمیتوان همه مشکلات و دشمنیهای تاریخی را به تحولات پس از انقلاب نسبت داد.
این پژوهشگر روابط بینالملل تصریح کرد: مسئله اصلی، موقعیت ایران است؛ کشوری که در نقطه اتصال شرق و غرب جهان قرار دارد، از ظرفیتهای انرژی و منابع طبیعی برخوردار است و از نظر ژئوپلیتیکی جایگاهی ویژه دارد.
وی گفت: بسیاری از قدرتها به دنبال استفاده از این ظرفیتها و افزایش نفوذ خود در منطقه بودهاند و انقلاب اسلامی مسیر سلطهپذیری گذشته را تغییر داد.
نسل جوان باید تاریخ را دقیقتر ببیند
دکتر دهقان با اشاره به ضرورت افزایش سواد تاریخی جامعه، اظهار کرد: یکی از آسیبها این است که برخی مسائل بدون توجه به پیشینه تاریخی برای نسل جوان روایت میشود و باعث میشود علت و معلولها جابهجا نشان داده شود.
وی افزود: وقتی تاریخ از نقطه میانی روایت شود، ممکن است جای قربانی و عامل اصلی ظلم تغییر کند؛ به همین دلیل باید حوادث را با نگاه جامع تاریخی بررسی کرد.
موضوع فلسطین و رژیم صهیونیستی؛ روایت ناقص از یک مسئله تاریخی
پژوهشگر روابط بینالملل در ادامه به موضوع رژیم صهیونیستی اشاره کرد و گفت: برخی تلاش میکنند اینگونه القا کنند که موضع ایران در برابر اسرائیل، عامل اصلی تقابلهاست، در حالی که مسئله فلسطین و شکلگیری رژیم صهیونیستی دارای پیشینه تاریخی و اهداف منطقهای مشخص است.
وی افزود: بررسی دیدگاهها و طرحهای جریان صهیونیسم نشان میدهد که مسئله تنها به روابط ایران و اسرائیل محدود نیست، بلکه به نگاه توسعهطلبانهای مربوط است که سالها در منطقه دنبال شده است.
دکتر دهقان یکی دیگر از چالشهای جامعه را «تفکر خودتحقیری» دانست و گفت: در طول تاریخ همواره افرادی وجود داشتهاند که توانمندیهای داخلی را نادیده گرفته و راه پیشرفت را در وابستگی به قدرتهای خارجی جستوجو کردهاند.
وی ادامه داد: امروز نیز برخی با مقایسههای نادرست، تصویری از ناتوانی کشور ارائه میدهند، در حالی که بررسی واقعیتها نشان میدهد ایران در حوزههای مختلف علمی، فناوری، دفاعی و زیرساختی دستاوردهای قابل توجهی داشته است.
وی با بیان اینکه نقد مشکلات کشور ضروری است، افزود: نقد با القای ناامیدی و از بین بردن اعتماد به نفس ملی تفاوت دارد.
قدرت بازدارندگی ایران، معادلات منطقه را تغییر داده است
دکتر دهقان در پاسخ به پرسشی درباره تهدیدهای نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی اظهار کرد: اینکه دشمن نمیتواند بدون محاسبه هزینهها علیه ایران اقدام کند، نتیجه قدرت بازدارندگی کشور است.
وی گفت: جمهوری اسلامی ایران در سالهای گذشته نشان داده که توان پاسخگویی به تهدیدها را دارد و همین موضوع باعث تغییر محاسبات بسیاری از بازیگران منطقهای و جهانی شده است.
این پژوهشگر روابط بینالملل درباره موضوع اوکراین و حادثه مرتبط با کشتی ایرانی نیز گفت: تحولات منطقهای را باید در چارچوب رقابتهای بزرگ قدرتها تحلیل کرد.
وی افزود: برخی اقدامات در حوزههای اقتصادی، دریایی و ارتباطی با هدف افزایش فشار بر ایران انجام میشود، زیرا ایران دارای مسیرهای متعدد ارتباطی و ظرفیتهای مهم منطقهای است.
دهقان تأکید کرد: پاسخ به چنین اقداماتی نیازمند تدبیر، قدرت و استفاده از ظرفیتهای مختلف سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک است.
همکاری هستهای آمریکا و عربستان؛ اقدامی با ابعاد سیاسی
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع همکاری هستهای آمریکا و عربستان پرداخت و اظهار کرد: چنین توافقهایی را باید با نگاه دقیق بررسی کرد، زیرا بسیاری از این اقدامات علاوه بر جنبه فنی، اهداف سیاسی و منطقهای نیز دارند.
دکتر دهقان افزود: تجربه تاریخی نشان داده آمریکا در روابط خود با کشورها همواره منافع راهبردی خود را دنبال کرده و بسیاری از همکاریها همراه با شروط و محدودیتهایی بوده است.
وی ادامه داد: موضوع هستهای عربستان نیز در کنار مسائل منطقهای، روابط با رژیم صهیونیستی و معادلات سیاسی خاورمیانه قابل تحلیل است.
پژوهشگر روابط بینالملل در پایان خاطرنشان کرد: جامعه باید مسائل کشور را با شناخت دقیق، مطالعه تاریخی و تحلیل واقعبینانه دنبال کند؛ نه گرفتار روایتهایی شود که همه مشکلات را ناشی از داخل یا همه راهحلها را در وابستگی به خارج میدانند.
شایان ذکر است این برنامه به همت بسیج اساتید استان با همکاری نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه های استان، معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند و همکاری دانشگاه های استان برگزار می شود.
نظر شما :