نشست «میز گفت‌وگوی دانشگاه و مردم» با محوریت عبرتهای تاریخ نقش خواص و عوام
فعال فرهنگی و سیاسی استان خراسان جنوبی گفت: خواص با بصیرت، قدرت تحلیل و تصمیم‌گیری به‌موقع می‌توانند جامعه را از گذرگاه‌های دشوار عبور دهند، اما دنیاطلبی، عافیت‌طلبی و بی‌بصیرتی خواص می‌تواند زمینه انحراف و عقب‌ماندگی جامعه را فراهم کند.
وی با اشاره به دیدگاه رهبر شهید انقلاب درباره مفهوم «عوام و خواص» افزود: خواص و عوام دو گروه اجتماعی هستند که هر کدام در تحولات جامعه نقش خاص خود را دارند؛ خواص پیشرو، اهل تحقیق و تحلیل هستند و عوام بیشتر دنباله‌رو و تابع جریان‌ها و تصمیم‌های خواص‌اند.
فعال فرهنگی و سیاسی در استان خراسان جنوبی ادامه داد: عوام بودن به معنای بی‌سوادی یا نداشتن تحصیلات دانشگاهی نیست، بلکه منظور افرادی هستند که قدرت تحلیل و تشخیص جریان‌ها و حوادث را ندارند و در برابر موج‌های اجتماعی و سیاسی، تحت تأثیر دیگران قرار می‌گیرند و ممکن است با تغییر شرایط، موضع خود را نیز تغییر دهند.
وی تصریح کرد: خواص کسانی هستند که پیش از حرکت، مسیر خود را می‌شناسند، درباره تصمیمی که می‌گیرند تحقیق و تحلیل می‌کنند و تابع موج تبلیغات و حرکت توده‌ای نیستند. در بسیاری از حوادث تاریخی، این خواص هستند که جریان‌ها و حوادث را شکل می‌دهند و می‌توانند عوام را با خود همراه کنند.
ذاکریان با بیان اینکه پیشرفت و عقب‌ماندگی جوامع تا حد زیادی به عملکرد خواص وابسته است، گفت: اگر جامعه‌ای پیشرفت کرده یا عقب مانده، اگر جامعه‌ای در مسیر خوبی قرار گرفته یا دچار انحراف شده، نقش خواص در آن تعیین‌کننده است بنابراین آنچه امروز به‌دست آورده‌ایم یا از دست داده‌ایم و حتی آنچه باید به‌دست می‌آوردیم اما به آن نرسیده‌ایم، در بسیاری از موارد به عملکرد خواص بازمی‌گردد.
وی خواص را به دو گروه طرفدار حق و طرفدار باطل تقسیم کرد و افزود: در هر دو جبهه، افراد متفکر، تحلیلگر و صاحب نفوذ وجود دارند و نباید تصور کرد هرکس در زمره خواص قرار دارد، الزاما طرفدار حق است.
دنیاطلبی؛ عامل لغزش خواص
این فعال فرهنگی و سیاسی با اشاره به ویژگی‌های خواص طرفدار حق اظهار کرد: گروهی از خواص در برابر دنیا و مظاهر فریبنده آن مقاومت می‌کنند و زرق و برق دنیا، آنان را از دفاع از حق بازنمی‌دارد. استقامت این افراد روح صلابت و امید را به جامعه منتقل می‌کند.
وی در مقابل، دنیاطلبی و عافیت‌طلبی را از مهم‌ترین عوامل لغزش خواص دانست و گفت: برخی از خواص با وجود شناخت حق و باطل، در برابر دنیا شکست می‌خورند؛ عشق به منافع دنیوی، غفلت از خدا، ترس از زیان و تمایل به حفظ جان، مال، مقام، شهرت و موقعیت اجتماعی موجب می‌شود از جبهه حق عقب‌نشینی کنند.
ذاکریان ادامه داد: دنیا فقط پول و ثروت نیست، بلکه خانه، شهوت، مقام، اسم و شهرت، مسئولیت، خانواده و حتی وابستگی بیش از اندازه به نزدیکان نیز می‌تواند انسان را در آزمون‌های سخت از مسیر حق جدا کند.
وی تاکید کرد: اگر خواص دنیاطلب و عافیت‌طلب در جامعه اسلامی به اکثریت تبدیل شوند، سنگرهای مبارزه و جهاد به سمت رفاه‌زدگی و عافیت‌طلبی تخلیه خواهد شد و در چنین شرایطی زمینه برای حاکمیت جریان‌های باطل فراهم می‌شود.
این فعال فرهنگی و سیاسی با تاکید بر اهمیت حضور به‌موقع خواص گفت: اگر خواص طرفدار حق در زمان مناسب حرکت کنند، به‌موقع از جبهه حق پشتیبانی کنند و در صحنه حاضر باشند، گروه‌های وسیع مردم نیز از آنان تبعیت خواهند کرد و جامعه مسیر پیشرفت، توسعه، آبادانی، وحدت، انسجام، مقابله با دشمن و امنیت را طی خواهد کرد.
عاشورا؛ نمونه‌ای از تأثیر تصمیم خواص
وی با اشاره به واقعه عاشورا گفت: یکی از نمونه‌های روشن نقش خواص در سرنوشت جامعه، حادثه کربلاست؛ اگر خواص در آن زمان به‌موقع تصمیم می‌گرفتند و در کنار امام حسین(ع) حضور پیدا می‌کردند، جریان کربلا می‌توانست به شکل دیگری رقم بخورد.
ذاکریان افزود: در طول تاریخ اسلام و همچنین در تاریخ انقلاب اسلامی نیز موارد متعددی وجود داشته که تصمیم یا عدم تصمیم خواص، حضور یا عدم حضور آنان و میزان مقاومت یا عقب‌نشینی آنان در برابر فشارها، بر سرنوشت جامعه اثر گذاشته است.
وی در ادامه به مفهوم بصیرت پرداخت و با استناد به دیدگاه رهبر شهید انقلاب بیان کرد: بصیرت به معنای انتخاب حرکت سیاسی و انقلابی همراه با شناخت و توانایی عبور از خطرات، گذرگاه‌ها و کمین گاه‌ها است.
این فعال فرهنگی و سیاسی برای توضیح این مفهوم گفت: جامعه را می‌توان مانند فردی دانست که در یک شب تاریک، در جاده‌ای صعب‌العبور، پرپیچ‌وخم و مه‌آلود در حال رانندگی است لذا در چنین شرایطی راننده برای عبور صحیح به علائم و خطوط جاده نیاز دارد و جامعه نیز برای عبور از فتنه‌ها، تهدیدها و چالش‌ها به شاخص‌های روشن نیازمند است.
وی افزود: تجربه نشان داده است هرجا نگاه جامعه به ولایت و رهبری بوده، مسیر پیروزی، پیشرفت و آبادانی طی شده و هرجا از این شاخص فاصله گرفته شده، آسیب‌ها و مشکلات افزایش یافته است.
ذاکریان با اشاره به توصیه امام خمینی(ره) درباره ولایت فقیه ادامه داد: توجه به ولایت فقیه و حرکت در چارچوب شاخص‌های آن، یکی از عوامل مهم حفظ جامعه در برابر آسیب‌ها و تهدیدهاست.
هشدار درباره خواص بی‌بصیرت
وی، «پیشی گرفتن از ولی خدا»، «ولایت‌گریزی» و «نداشتن بصیرت لازم در شناخت و استفاده از فرصت‌ها» را از جمله ویژگی‌های خواص بی‌بصیرت برشمرد و اظهار کرد: در شرایط حساس، خواص باید مراقب باشند تصمیم و اظهارنظر آنان برخلاف مسیر کلی جامعه و منافع کشور قرار نگیرد.
این فعال فرهنگی و سیاسی با اشاره به برخی اظهارنظرهای مطرح‌شده در فضای سیاسی و رسانه‌ای کشور درباره مسائل منطقه‌ای و موضوع تنگه هرمز گفت: در شرایطی که کشور درگیر یک نبرد و تقابل جدی است، خواص باید مراقب مواضع خود باشند و با سخنان خود موجب تضعیف روحیه مردم یا تقویت روحیه دشمن نشوند.
ذاکریان تاکید کرد: مردم باید بدانند خواص در شرایط سخت در کدام جبهه قرار دارند و آیا حاضرند برای دفاع از حق هزینه بپردازند یا حفظ منافع، موقعیت و عافیت خود را ترجیح می‌دهند.
وی همچنین با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای ۱۷ شهریور، این واقعه را یکی از نقاط مهم تاریخ انقلاب اسلامی دانست و اظهار کرد: مردم در جریان مبارزات انقلاب و در روز ۱۷ شهریور در میدان ژاله تهران اجتماع گسترده‌ای شکل دادند و رژیم پهلوی با خشونت و سرکوب شدید با آنان برخورد کرد.
این فعال فرهنگی و سیاسی با اشاره به خاطرات خود از روزهای مبارزه و دوران انقلاب افزود: در آن روزها خبرهای مربوط به کشتار مردم به سرعت در کشور منتشر شد و تصاویر شهدای ۱۷ شهریور، عمق خشونت رژیم ستمشاهی را نشان می‌داد.
وی با اشاره به شعارهای مردم در دوران انقلاب گفت: مردم برای مقابله با طاغوت، ظلم، استبداد، استعمار و استثمار به میدان آمده بودند و شعار آنان «الله‌اکبر» و «لااله‌الاالله» بود.
ذاکریان در ادامه به برخی حوادث و ناآرامی‌های سال‌های پس از انقلاب نیز اشاره کرد و گفت: مقایسه نحوه برخورد رژیم پهلوی با مردم در ۱۷ شهریور با حوادث سال‌های پس از انقلاب نشان می‌دهد که باید میان اعتراض و اغتشاش و همچنین میان مردم و جریان‌های سازمان‌یافته ضدانقلاب تفاوت قائل شد.
وی همچنین بر ضرورت بازخوانی عبرتهای نهضت مشروطه از منظر امام خمینی(ره) تاکید کرد و افزود: در فرصت دیگری می‌توان به آسیب‌ها و آفت‌های نهضت مشروطه و درس‌هایی که از این مقطع تاریخی می‌توان گرفت، پرداخت.
شایان ذکر است این برنامه به همت بسیج اساتید استان با همکاری نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه های استان، معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند و همکاری دانشگاه های استان برگزار می شود.
نظر شما :