اولین نشست «اندیشه تمدن‌ساز» در دانشگاه بیرجند
مدرس حوزه و دانشگاه گفت: در اندیشه رهبر شهید، اسلام صرفاً مجموعه‌ای از اعتقادات و احکام فردی نیست، بلکه مکتبی اجتماعی و دارای برنامه برای زندگی انسان، جامعه و نظامات اجتماعی است.
وی افزود: کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» نقطه آغاز مناسبی برای شناخت نظام فکری رهبر شهید است؛ هرچند نباید همه اندیشه ایشان را در این کتاب خلاصه کرد و برای شناخت کامل‌تر باید آثار دیگر وی نیز مورد مطالعه قرار گیرد.
مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به ساختار «طرح کلی» گفت: این اثر حاصل ۲۸ جلسه سخنرانی در ماه رمضان سال ۱۳۵۳ در مشهد است که در چهار محور ایمان، توحید، نبوت و ولایت ارائه شده و تلاش می‌کند اسلام را به‌صورت یک مکتب اجتماعی، دارای اصول منسجم و ناظر به زندگی جمعی انسان‌ها تبیین کند.
وی ادامه داد: در این نگاه، انسان موجودی اجتماعی است و برای زندگی خود به جامعه و نظامات اجتماعی نیاز دارد؛ بنابراین این پرسش مطرح می‌شود که چه مکتبی باید چارچوب و نظامات زندگی اجتماعی انسان را مشخص کند.
«طرح کلی»؛ پیوند اعتقادات اسلامی با زندگی اجتماعی
حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به مفهوم «مسلک اجتماعی» در مقدمه کتاب تصریح کرد: در این نگاه، اسلام برای زندگی دنیا جهت‌گیری دارد و راه رسیدن به آخرت از دنیا می‌گذرد؛ بنابراین اصلاح زندگی دنیایی انسان‌ها با سرنوشت اخروی آنان پیوند دارد.
وی با اشاره به مباحث توحید در «طرح کلی» گفت: توحید در این اثر تنها به مباحثی مانند اثبات وجود خدا و صفات الهی محدود نشده و پیامدهای اجتماعی آن نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ به‌گونه‌ای که از دل توحید، موضوعاتی مانند آزادی و نفی مناسبات طبقاتی مطرح می‌شود.
مدرس حوزه و دانشگاه درباره بخش نبوت کتاب نیز اظهار کرد: در ۹ جلسه به موضوع نبوت پرداخته شده و علاوه بر فلسفه نبوت، مباحثی درباره کارکرد اجتماعی بعثت، رستاخیز اجتماعی و نقش پیامبران در جامعه مطرح شده است.
وی یکی دیگر از ویژگی‌های این اندیشه را پیوند آموزش و تربیت دانست و افزود: در این منظومه فکری، انتقال دانش دینی از تربیت انسان جدا نیست و فهم درست معارف باید در رفتار و زندگی انسان اثر بگذارد.
حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به نحوه برگزاری جلسات «طرح کلی» در سال ۱۳۵۳ گفت: این سخنرانی‌ها در مسجد امام حسن مجتبی(ع) مشهد با استقبال گسترده مردم برگزار می‌شد و جمعیت حاضر در برخی جلسات به چند هزار نفر می‌رسید.
وی افزود: متن سخنرانی‌ها پیش از برگزاری جلسات در اختیار مخاطبان قرار می‌گرفت و پس از سخنرانی نیز آیاتی از قرآن که در مباحث مورد استناد قرار گرفته بود توسط قاری برای مردم قرائت می‌شد.
مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به فضای سیاسی آن دوره اظهار کرد: در سخنرانی‌های سال ۱۳۵۳ لزوماً نامی مستقیم از محمدرضا پهلوی برده نمی‌شد، اما محتوای سخنان به‌گونه‌ای بود که دستگاه امنیتی رژیم پهلوی نسبت به تأثیر اجتماعی آن حساسیت نشان می‌داد.
وی ادامه داد: در اسناد ساواک نیز نسبت به سخنان و فعالیت‌های رهبر شهید حساسیت نشان داده شده بود و از تأثیرگذاری سخنان او بر مخاطبان و شکل‌گیری یک نقشه فکری در میان آنان ابراز نگرانی شده بود.
ابعاد علمی و مبارزاتی رهبر شهید
حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به سابقه علمی رهبر شهید گفت: مسیر تحصیل حوزوی ایشان از سنین نوجوانی آغاز شد و در کنار علوم حوزوی، مطالعات گسترده‌ای در حوزه ادبیات، شعر، رمان و فلسفه غرب نیز داشت.
وی افزود: بر اساس خاطرات نقل‌شده، رهبر شهید در دوران جوانی مطالعات گسترده‌ای در زمینه رمان داشته و آثار متعددی از ادبیات ایران و جهان را مطالعه کرده است.
مدرس حوزه و دانشگاه تأکید کرد: شناخت شخصیت علمی رهبر شهید نباید تنها به علوم حوزوی محدود شود و مطالعات ادبی، فلسفی و توجه به مسائل اجتماعی و فرهنگی نیز باید در بررسی شخصیت علمی ایشان مورد توجه قرار گیرد.
وی همچنین با اشاره به توانمندی‌های مدیریتی رهبر شهید گفت: در ارزیابی این شخصیت باید ابعاد مختلف مدیریت راهبردی، برنامه‌ریزی، مدیریت اجرایی و مدیریت بحران نیز مورد توجه قرار گیرد.
حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به سابقه مبارزاتی رهبر شهید اظهار کرد: ایشان در دوران مبارزه چندین بار زندانی و تبعید شد و خاطرات مربوط به زندان و شکنجه، بخشی از تاریخ مبارزات او را تشکیل می‌دهد.
وی افزود: در یکی از دوره‌های تبعید در ایرانشهر نیز فعالیت‌های اجتماعی و خدمت‌رسانی به مردم مورد توجه قرار گرفت و در جریان سیل، اقدامات خدمت‌رسانی به مردم انجام شد.
مدرس حوزه و دانشگاه همچنین آثار «همرزمان حسین(ع)»، «دو امام مجاهد» و «آینده در قلمرو اسلام» را از جمله آثاری دانست که در کنار «طرح کلی» می‌توان برای شناخت ابعاد مختلف اندیشه رهبر شهید مطالعه کرد.
وی تاکید کرد: «طرح کلی» نقطه شروع مناسبی برای شناخت اندیشه رهبر شهید است، اما همه اندیشه او در این کتاب خلاصه نمی‌شود و برای شناخت کامل‌تر باید آثار دیگر وی نیز مطالعه شود.
ضرورت ثبت سوابق حضور رهبر شهید در خراسان جنوبی
حجت‌الاسلام ابراهیمی با اشاره به سابقه حضور و فعالیت رهبر شهید در خراسان جنوبی گفت: با وجود سابقه حضور، سخنرانی، فعالیت و حتی زندانی و تبعید شدن وی در برخی نقاط این استان، نشانه و یادمان درخوری از این سابقه وجود ندارد.
وی تاکید کرد: لازم است سوابق حضور و مبارزات رهبر شهید در بیرجند و دیگر نقاط خراسان جنوبی مستندسازی و برای نسل‌های جدید معرفی شود.
مدرس حوزه و دانشگاه با اشاره به آثار منتشرشده درباره زندگی و مبارزات رهبر شهید، کتاب «خون دلی که لعل شد» را از جمله آثاری دانست که برای شناخت زندگی، مبارزات، زندان و تبعیدهای وی قابل مطالعه است.
وی گفت: شناخت شخصیت علمی و فکری رهبر شهید باید از مسیر پژوهش مستند و مطالعه آثار او دنبال شود و حوزه و دانشگاه می‌توانند در این زمینه نقش بیشتری ایفا کنند.
حجت‌الاسلام ابراهیمی افزود: آثار و اندیشه‌های رهبر شهید ظرفیت بررسی در حوزه‌هایی همچون علوم حوزوی، کلام، فلسفه، جامعه‌شناسی، ادبیات، مطالعات تمدنی و مدیریت را دارد و شناخت این منظومه فکری نیازمند مطالعه فراتر از یک اثر و یک بُعد از شخصیت ایشان است.
خاطر نشان می گردد این برنامه به همت پایگاه بسیج خاتم الأنبیاء«ص» کارکنـان دانشگاه و همراهی مدیریت برنامه، بودجه و تحول اداری دانشگاه بیرجند برگزار شد.
نظر شما :