نشست «میز گفت‌وگوی دانشگاه و مردم» با محوریت ولایتمداری حضرت زهرا (س)
مدرس حوزه علمیه بیرجند گفت: سیره حضرت فاطمه زهرا(س) در دفاع از ولایت، روشنگری در برابر انحراف و ایستادگی در برابر ظلم و بی‌عدالتی، الگویی برای مسئولیت‌پذیری اجتماعی و دفاع از حق در همه دوران‌هاست.
وی با اشاره به فلسفه بعثت پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: پیامبر اسلام(ص) برای نجات انسان‌ها از جهالت، بت‌پرستی، تبعیض، بی‌عدالتی و دیگر انحراف‌های اجتماعی مبعوث شد و با ترویج اخلاق و مقابله با ظلم و نژادپرستی، جامعه را به سوی آموزه‌های الهی هدایت کرد.
مدرس حوزه علمیه بیرجند ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) با تبیین مبانی قرآن کریم و شیوه مدیریت و تعامل اجتماعی خود، زمینه گسترش اسلام را فراهم کرد و آموزه‌های این دین برای هدایت همه بشریت ارائه شده است؛ از این رو، هدف اسلام تنها پاسخ‌گویی به نیازهای عبادی و فردی نیست، بلکه اداره جامعه و تحقق عدالت را نیز در بر می‌گیرد.
وی با اشاره به واقعه غدیر خم بیان کرد: بر اساس اعتقادات شیعه، پیامبر اکرم(ص) در این واقعه امیرالمؤمنین علی(ع) را به عنوان ولی و جانشین پس از خود معرفی کرد و مساله ولایت، علاوه بر جنبه اعتقادی، با چگونگی اداره جامعه و اجرای آموزه‌های الهی ارتباط دارد.
حجت‌الاسلام حسینی افزود: از این منظر، ولایت امیرالمؤمنین(ع) صرفا به بیان احکام شرعی و امور فردی محدود نمی‌شد، بلکه سیاست، اقتصاد، مدیریت اجتماعی و مبارزه با ظلم نیز از موضوعات مرتبط با حکومت اسلامی بود.
وی با اشاره به تحولات پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) بیان کرد: در تحلیل شیعی، پس از رحلت پیامبر(ص)، مسیر جانشینی ایشان با اختلاف و انحراف مواجه شد و حضرت فاطمه زهرا(س) در برابر این تحولات سکوت نکرد و با مواضع خود از جایگاه امیرالمؤمنین علی(ع) دفاع کرد.
این مدرس حوزه علمیه بیرجند با بیان اینکه برخی مخالفان امیرالمؤمنین(ع) تلاش می‌کردند اختلاف‌ها را به مساله‌ای شخصی تقلیل دهند، تصریح کرد: حضرت زهرا(س) با حضور و روشنگری خود نشان داد که مساله از نگاه ایشان فراتر از اختلاف فردی است و به ادامه مسیر پیامبر اکرم(ص)، اجرای آموزه‌های قرآن و چگونگی اداره جامعه اسلامی ارتباط دارد.
وی خطبه فدکیه را از مهم‌ترین جلوه‌های روشنگری حضرت زهرا(س) دانست و افزود: این خطبه تنها درباره موضوع فدک نیست، بلکه مجموعه‌ای از مباحث اعتقادی، معارف دینی، فلسفه احکام، جایگاه پیامبر اکرم(ص) و ضرورت پایبندی به مسیر هدایت را در بر دارد و از این‌رو، برای شناخت دیدگاه‌های حضرت زهرا(س) درباره مسائل جامعه اسلامی اهمیت دارد.
حجت‌الاسلام حسینی ادامه داد: حضرت زهرا(س) با حضور در مسجد و ایراد خطبه فدکیه، فرصت روشنگری درباره تحولات پس از رحلت پیامبر(ص) را فراهم کرد و دیدگاه خود را درباره ولایت و مسئولیت جامعه در قبال آن بیان کرد.
وی با اشاره به تهدیدهای صورت‌گرفته علیه امیرالمؤمنین علی(ع) اظهار کرد: در روایت‌های تاریخی و مذهبی شیعه، حضرت زهرا(س) در برابر فشارها برای وادار کردن امیرالمؤمنین(ع) به بیعت موضع گرفت و با حضور در صحنه، مخالفت خود را با این اقدامات نشان داد.
این مدرس حوزه علمیه بیرجند افزود: در یکی از روایت‌های مطرح‌شده درباره این حوادث، حضرت زهرا(س) در پاسخ به کسانی که خواستار حضور امیرالمؤمنین(ع) برای بیعت بودند، اعتراض کرد و آنان را به دلیل فاصله گرفتن از مسیر هدایت مورد خطاب قرار داد که این مواضع نشان‌دهنده تلاش آن حضرت برای آشکار کردن ماهیت اختلاف‌ها و دفاع از جایگاه ولایت بود.
وی با اشاره به همراهی حضرت زهرا(س) با امیرالمؤمنین(ع) گفت: در روایت مربوط به حرکت آن حضرت به سوی مرقد پیامبر اکرم(ص) برای اعتراض به رفتار مخالفان، هنگامی که امیرالمؤمنین(ع) از طریق سلمان از ایشان خواست از ادامه حرکت خودداری کند، حضرت زهرا(س) با تاکید بر اطاعت از امام زمان خود، به درخواست ایشان عمل کرد.
حجت‌الاسلام حسینی این رفتار را جلوه‌ای از ولایتمداری حضرت زهرا(س) دانست و افزود: آن حضرت در عین دفاع از حق و بیان اعتراض، اطاعت از امیرالمؤمنین(ع) را نیز اصل می‌دانست و در شرایط دشوار، همراهی خود را با ایشان حفظ کرد.
وی همچنین با اشاره به سوگواری حضرت زهرا(س) پس از رحلت پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: گریه‌های آن حضرت افزون بر بُعد عاطفی ناشی از فقدان پدر، در تحلیل ارائه‌شده در این سخنرانی، بیانگر اندوه و نارضایتی ایشان از شرایط جامعه پس از رحلت پیامبر(ص) نیز بود.
مدرس حوزه علمیه بیرجند ادامه داد: بر اساس روایت‌های مطرح‌شده در منابع شیعی، برخی افراد از ادامه سوگواری حضرت زهرا(س) ابراز نارضایتی می‌کردند و آن حضرت پس از مواجهه با این شرایط، در محلی خارج از شهر به سوگواری ادامه داد که در منابع شیعی از آن با عنوان بیت‌الاحزان یاد می‌شود.
وی با بیان اینکه حضرت زهرا(س) از شیوه‌های مختلف برای بیان مواضع خود استفاده کرد، گفت: ایراد خطبه، گفت‌وگو با مردم، اعتراض به رفتار مخالفان و استمرار سوگواری، از جمله اقداماتی بود که در سخنرانی به عنوان جلوه‌های روشنگری و اعلام نارضایتی آن حضرت مورد توجه قرار گرفت.
حجت‌الاسلام حسینی افزود: تشییع شبانه و مخفی بودن محل دفن حضرت زهرا(س) از موضوعات مهم در روایت‌های شیعی درباره آن دوره تاریخی است و در تحلیل این روایت‌ها، به عنوان نشانه‌ای از تداوم اعتراض آن حضرت به شرایط جامعه مورد توجه قرار می‌گیرد.
وی با تاکید بر نقش خواص در تحولات اجتماعی گفت: یکی از محورهای مهم سیره حضرت زهرا(س)، اعتراض به سکوت افرادی است که از حقایق آگاهی دارند اما از بیان آن خودداری می‌کنند. در آموزه‌های قرآن کریم نیز بر ضرورت بیان حق و پرهیز از کتمان حقیقت تاکید شده است.
مدرس حوزه علمیه بیرجند تصریح کرد: دفاع از حق، زمانی به مسئولیت اجتماعی تبدیل می‌شود که افراد در برابر ظلم و انحراف بی‌تفاوت نباشند و با شناخت شرایط جامعه، در مسیر روشنگری و آگاهی‌بخشی گام بردارند.
وی با اشاره به واقعه کربلا و شهادت طفل ۶ماهه امام حسین(ع) گفت: دفاع از حق و مقابله با ظلم ممکن است با دشواری و هزینه همراه باشد و ادعای پایبندی به ارزش‌های الهی باید در رفتار و عمل افراد نیز نمود پیدا کند.
حجت‌الاسلام حسینی، مطالعه سیره حضرت فاطمه زهرا(س)، به‌ویژه خطبه فدکیه و مواضع ایشان پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، را برای شناخت مفاهیمی همچون ولایت، عدالت، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و دفاع از حق ضروری دانست.
شایان ذکر است این برنامه به همت بسیج اساتید استان با همکاری نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه های استان، معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند و همکاری دانشگاه های استان برگزار می شود.
نظر شما :