فعالیت ها
فعالیت های تخصصی
از زمان احداث و بهرهبرداری رصدخانهی دکتر مجتهدی دانشگاه بیرجند در مهرماه سال ۱۳۸۸، و همزمان با راهاندازی دورههای تحصیلات تکمیلی، بهویژه مقطع دکتری، عمدهی فعالیتهای رصدی این مرکز بر روی مطالعهی ستارگان متغیر و بهطور خاص ستارگان دوتایی گرفتی متمرکز بوده است. در سالهای ابتدایی فعالیت، بهدلیل تاریکی نسبتاً مطلوب آسمان اطراف رصدخانه، مشاهدات متعددی با استفاده از تلسکوپ ۱۴ اینچ و دستگاه نورسنج انجام شد. نتایج بهدستآمده از این رصدها، در قالب مقالات علمی متعدد، در مجلات و نشریات معتبر بینالمللی منتشر گردیده است. در سالهای بعد، با بهروزرسانی سامانهی رصدی، نصب گنبد جدید با قابلیت جابجایی خودکار و تکمیل مجموعهی تجهیزات نورسنجی امکان انجام رصدهای حرفهایتر و دادهگیریهای دقیقتر فراهم شد. با اتکا به این زیرساختها و شرایط مناسب منطقه، از جمله آسمان صاف و شفاف کویری، تعداد زیادی از دانشجویان تحصیلات تکمیلی در گرایشهای نجوم و اخترفیزیک، رصدهای تخصصی و پروژههای پژوهشی خود را در این مرکز انجام دادهاند. خدمات رصدی رصدخانه شامل آموزش کار با تلسکوپ، نورسنجی، روشهای دادهگیری و اجرای رصدهای تکمیلی بوده است؛ فعالیتهایی که نقش مؤثری در توانمندسازی پژوهشگران جوان و توسعهی مطالعات نجومی در شرق کشور ایفا کردهاند.
فعالیت های عمومی و ترویج علم
رصدخانه دکتر مجتهدی میزبان برنامههای بازدید عمومی می باشد؛ برنامههایی که با هدف آشنایی علاقهمندان با مفاهیم پایهٔ نجوم و فرایندهای رصدی برگزار میشوند. بازدیدها معمولاً با یک ارائهٔ آموزشی کوتاه دربارهٔ موضوعات مقدماتی نجوم و معرفی فعالیتهای رصدخانه آغاز میشود و سپس بازدیدکنندگان از بخشهای مختلف مجموعه دیدن مینمایند. این برنامه با رصد آسمان شب توسط تلسکوپهای رصدخانه به پایان میرسد.
.رصدخانه علاوه بر این، برگزارکنندهٔ دورههای آموزش نجوم مقدماتی و نجوم رصدی است. در کنار این دورهها، برنامههای بازدید و کارگاههای آموزشی ویژهٔ دانشآموزان و دانشجویان نیز طراحی شده است. در این برنامهها، گروههای دانشآموزی و دانشگاهی ضمن آشنایی با مبانی علم نجوم، فرصت تجربهٔ عملی کار با تلسکوپ، مشاهدهٔ اجرام آسمانی و شرکت در فعالیتهای تعاملی را پیدا میکنند. این بازدیدها بهگونهای تنظیم شدهاند که علاوه بر تقویت مهارتهای علمی، علاقهٔ نسل جوان به علوم فضایی و آسمان شب را نیز پرورش دهند