حضور دو نماینده در اجلاس حکمرانی نوآوری «بریکس پلاس» در چین

به گزارش روابط عمومی و اطلاع‌رسانی دانشگاه بیرجند، در راستای راهبرد کلان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری برای تربیت نیروهای کلیدی زیست‌بوم نوآوری کشور، دوره‌های ملی توانمندسازی با حضور قریب به ۱۰۰ نفر از اعضای هیئت علمی و مدیران پارک‌های علم و فناوری کشور طی ۵ ماه برگزار شد. در نهایت، با هدف انتقال تجربیات جهانی و ارتقای دیپلماسی فناوری، ۱۲ نفر به عنوان منتخبین برگزیده برای شرکت در دوره تکمیلی و تور میدانی در کشور چین انتخاب شدند که در این میان، حضور دو نماینده از دانشگاه بیرجند، برگ زرین دیگری بر افتخارات علمی این دانشگاه افزود.

دکتر مرتضی اسماعیل‌نژاد (مدیر مرکز رشد دانشگاه) و دکتر هادی فرهادیان (عضو هیئت علمی گروه مهندسی معدن)، به عنوان نمایندگان دانشگاه بیرجند در این رویداد حضور یافتند.

بستری برای دیپلماسی نوین فناوری

این رویداد بین‌المللی که تحت عنوان “International Training Program on STI Park Governance and Cross-Border Innovation Cooperation” برگزار شد، بستری راهبردی برای تعامل میان کشورهای عضو «بریکس پلاس» (BRICS+) فراهم آورد. حضور فعال کشورهای پیشرو در این اجلاس، فرصتی کم‌نظیر برای شبکه‌سازی بین‌المللی، تبادل تجربیات در حکمرانی پارک‌های علم و فناوری، تجاری‌سازی یافته‌های پژوهشی و توسعه مدل‌های همکاری نوآوری فرامرزی ایجاد کرد. این برنامه توسط انجمن بین‌المللی تبادلات پکن (BIEA) با همکاری وزارت علوم و فناوری چین و حمایت معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری ایران سازماندهی شد.

این برنامه آموزشی ۱۵ روزه که از ۳ تا ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶ (برابر با ۱۳ تا ۲۷ خرداد ۱۴۰۵) به میزبانی کشور چین برگزار شد، با تمرکز بر محورهای کلیدی حکمرانی در زیست‌بوم‌های فناوری دنیا، گامی موثر در جهت هم‌افزایی ظرفیت‌های علمی دانشگاه بیرجند با روندهای جهانی نوآوری محسوب می‌شود. شرکت کنندگان در این رویداد از 11 مرکز کلیدی نوآوری و فناوری در پکن بازدید کردند.

دستاورد حضور نمایندگان دانشگاه بیرجند در این رویداد آموزشی، ضمن ارتقای توانمندی‌های مدیریتی و تخصصی، راه را برای نقش‌آفرینی مؤثرتر دانشگاه بیرجند در عرصه‌های بین‌المللی و توسعه تعاملات علمی و اقتصادی در قالب گروه‌های اقتصادی نوظهور جهان هموار خواهد ساخت.

دستاوردهای کلیدی این سفر برای دانشگاه بیرجند و خراسان جنوبی
1.  شناسایی ظرفیت‌های بالقوه برای ایجاد خوشه‌های تخصصی فناوری
امکان ایجاد خوشه‌های تخصصی در حوزه‌های معدن، گردشگری هوشمند و صنایع خلاق با الهام از مدل «هر منطقه یک خوشه تخصصی همانند منطقه من‌تو‌گو در حوزه AI و یی‌ژوانگ در حوزه رباتیک در استان خراسان جنوبی فراهم شده است.
2.  ارائه الگوی تأمین مالی ترکیبی و بومی‌سازی آن
مدل سرمایه‌گذاری ترکیبی (صندوق دولتی + سرمایه خطرپذیر + وام بانکی با وثیقه مالکیت فکری) که می‌تواند برای تأسیس صندوق نوآوری استان خراسان جنوبی و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان معدنی و گردشگری به کار گرفته شود.
3.  الگوی عملیاتی برای اتصال دانشگاه و صنعت
الگوی دانشکده صنعتی JD و آزمایشگاه‌های مشترک دانشگاه-صنعت (مشابه آنچه در دانشگاه کشاورزی چین و iFLYTEK مشاهده شد) به‌عنوان یک مدل عملیاتی برای ارتباط مؤثر دانشگاه بیرجند با صنایع بزرگ استان (معدن، گردشگری، کشاورزی) ارائه گردید.
4.  شبکه‌سازی بین‌المللی و زمینه‌سازی برای همکاری‌های علمی
برقراری ارتباط مستقیم با انجمن بین‌المللی تبادلات پکن (BIEA) که می‌تواند زمینه‌ساز تفاهم‌نامه همکاری علمی-فناوری بین دانشگاه بیرجند و مراکز علمی چین از جمله پارک تسینگهوا و iFLYTEK شود.
5.  الگوی بازآفرینی شهری برای احیای فضاهای صنعتی و تاریخی
الگوی پارک شوگانگ می‌تواند برای تبدیل فضاهای صنعتی و تاریخی استان (همانند کارخانه سیمان قدیمی بیرجند یا بافت تاریخی فردوس) به قطب‌های نوآوری و گردشگری علمی-تخیلی الهام‌بخش باشد.
6.  ارتقاء نظام ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان
مدل ارزیابی چهاربعدی شرکت‌ها (شامل خوداتکایی فناوری، پیاده‌سازی در صنعت، اثر بر زنجیره ارزش و پتانسیل رشد) می‌تواند برای ارتقاء نظام ارزیابی شرکت‌های دانش‌بنیان در پارک علم و فناوری خراسان جنوبی به کار گرفته شود.

 چشم‌انداز و برنامه‌های آینده

با توجه به پتانسیل‌های معدنی، گردشگری و فرهنگی خراسان جنوبی، این سفر می‌تواند نقطه عطفی در جهت طراحی و پیاده‌سازی یک اکوسیستم نوآوری منطقه‌ای باشد که با الهام از مدل‌های چینی، زیست‌بومی پویا و پایدار را در استان شکل دهد. برنامه‌های پیشنهادی عبارتند از:
•  ایجاد «خوشه فناوری معدن و صنایع خلاق» در شهرستان طبس و فردوس
•  طراحی «موزه دیجیتال صنایع دستی و کویر» با استفاده از فناوری‌های واقعیت مجازی و افزوده
•  تأسیس «شهرک تحقیق و توسعه خراسان» با همکاری دانشگاه بیرجند و صنایع بزرگ استان
•  ارائه پیشنهاد تفاهم‌نامه همکاری با BIEA برای حضور در برنامه‌های تبادل علمی و فناوری چین و کشورهای بریکس

این دستاوردها در قالب گزارش تفصیلی و نقشه راه عملیاتی به معاونت علمی ریاست جمهوری و استانداری خراسان جنوبی ارائه خواهد شد تا زمینه‌های اجرایی‌سازی این الگوها در استان فراهم گردد.