نشست علمی گذری بر ساختار اندیشه سیاسی رهبر شهید برگزار شد
به گزارش واحد رسانه و روابط عمومی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه ، در نشست علمی گذری بر ساختار اندیشه سیاسی رهبر شهید که شامگاه شنبه 20 تیرماه و در ادامه سلسله نشست های میز گفتگوی دانشگاهیان و مردم برگزار شد، دکتر محمود پروانه با تأکید بر اینکه مطالب ارائهشده حاصل سالها مطالعه و تأمل در حوزه اندیشه سیاسی و آثار رهبر شهید است، اظهار کرد: این برداشت نه مدعی جامعیت است و نه عاری از نقص، بلکه تلاشی علمی برای تبیین ابعاد مختلف این منظومه فکری به شمار میرود.
وی با اشاره به مسئولیت جامعه دانشگاهی در قبال این اندیشه افزود: یکی از نقدهای وارد به فضای دانشگاهی کشور آن است که در گذشته کمتر به این منظومه پرداخته شده و در تحولات اخیر نیز دانشگاهیان، بهویژه در حوزه علوم انسانی، نتوانستهاند آنگونه که انتظار میرفت نقشآفرینی کنند.
استادیار علوم سیاسی دانشگاه بیرجند با بیان اینکه اندیشه رهبر شهید هم بهعنوان یک نظریه علمی و هم بهعنوان الگویی دارای نتایج عملی در عرصه حکمرانی و سیاستگذاری، شایسته توجه و بررسی است، تصریح کرد: باید میان نظریههای کلاسیک علوم انسانی و نظریههای بومی، از جمله این منظومه فکری، گفتوگویی انتقادی و علمی شکل گیرد.
وی زیست فکری متنوع رهبر شهید را از مهمترین عوامل شکلگیری این اندیشه دانست و افزود: ایشان در طول زندگی خود با جریانهای فکری متعددی از جمله مکتب تفکیک، فلسفه اسلامی، نواندیشی دینی، جریان فردیدی، اندیشههای سید قطب و دکتر شریعتی و نیز سنت فقه و اصول آشنا بودند، اما در عین بهرهگیری از این مکاتب، استقلال فکری خود را حفظ کردند و در نهایت، رهیافت قرآنی را مبنای اندیشه خویش قرار دادند.
پروانه با تأکید بر ماهیت تمدنگرای این اندیشه اظهار کرد: افق نگاه رهبر شهید صرفاً ملی یا اسلامی نبود، بلکه افقی تمدنی داشت و انقلاب اسلامی را نقطه آغاز شکلگیری تمدن نوین اسلامی میدانست. از نگاه ایشان، این مسیر در پنج مرحله «انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن نوین اسلامی» قابل تبیین است.
وی افزود: رهبر شهید ضمن دفاع از نظام اسلامی، نسبت به عملکرد دولتها رویکردی انتقادی داشتند و میان «نظام اسلامی» و «دولت اسلامی» تفاوت قائل بودند.
استادیار علوم سیاسی دانشگاه بیرجند با اشاره به نظریه مقاومت بهعنوان مهمترین دستاورد این منظومه فکری گفت: در اندیشه رهبر شهید، مقاومت صرفاً به حوزه نظامی محدود نمیشود، بلکه ابعاد مختلفی همچون اقتصاد مقاومتی، استقلال سیاسی، صیانت فرهنگی، حفظ هویت ایرانی ـ اسلامی، جهاد تبیین و جهاد کبیر را در بر میگیرد.
وی تصریح کرد: مقاومت در این نگاه از «جنگ» تا «نرمش قهرمانانه» را شامل میشود و متناسب با شرایط، راهبردهای متفاوتی برای تحقق اهداف آن تعریف شده است.
پروانه هدف نهایی این منظومه را تحقق تمدن نوین اسلامی بهعنوان زمینهساز ظهور دانست و اظهار کرد: این نگاه بر پایه اعتماد به نفس ملی و باور به سنتهای الهی از جمله نصرت و پیروزی جریان مقاومت شکل گرفته است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود، مردمسالاری دینی را ساختار سیاسی مطلوب در این منظومه معرفی کرد و گفت: در اندیشه رهبر شهید، مردمسالاری دینی نوعی دموکراسی هدایتشده است که در آن، در دوگانههایی همچون استقلال و آزادی یا امنیت و آزادی، استقلال و امنیت برای حفظ اقتدار ملی و تحقق تمدنسازی از اولویت برخوردار است.
استادیار علوم سیاسی دانشگاه بیرجند در بخش پرسش و پاسخ نشست نیز با اشاره به موضوع مذاکره تأکید کرد: مذاکره فینفسه امری مذموم نیست، بلکه ابزاری در سیاست خارجی به شمار میرود و رهبر شهید در مقاطع مختلف با برخی مذاکرات موافقت کرده بودند، اما تجربه برجام موجب شد به این جمعبندی برسند که مذاکره با آمریکا نتیجهبخش نخواهد بود.
وی همچنین استقلال را مفهومی نسبی دانست و افزود: استقلال به معنای قطع کامل ارتباط با قدرتهای جهانی نیست، بلکه هرچه قدرت ملی افزایش یابد، میزان استقلال کشور نیز تقویت خواهد شد.
پروانه در پایان بر ضرورت بررسی علمی، منصفانه و انتقادی این منظومه فکری تأکید کرد و گفت: نگاه صفر و صدی به اندیشهها و شخصیتها نادرست است و جامعه علمی باید با رویکردی پژوهشمحور و انتقادی، به بررسی این نظریه بپردازد تا هم به غنای علوم انسانی کمک شود و هم زمینه بهرهگیری از آن در عرصه سیاستگذاری و اداره جامعه فراهم آید.
شایان ذکر است این نشست از سوی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، بسیج اساتید استان، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای استان و با همکاری سایر دانشگاههای استان برگزار شد.
