نشست «تحلیل جامعه شناختی اجتماعات شبانه در ایران» برگزار شد

به گزارش واحد روابط عمومی و رسانه معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، نشست تخصصی «تحلیل جامعه‌شناختی اجتماعات شبانه در ایران» با سخنرانی دکتر محمدباقر آخوندی، عضو هیئت علمی گروه جامعه‌شناسی دانشگاه بیرجند، یکشنبه‌شب ۴ مردادماه  و در قالب میز گفت‌وگوی دانشگاهیان و مردم برگزار شد.

رویکرد داوطلبانه و ساختار مردمی اجتماعات شبانه

دکتر آخوندی با استناد به یافته‌های یک پیمایش ملی با حجم نمونه بیش از ۴۳ هزار نفر در سراسر کشور اظهار داشت: داده‌های آماری نشان می‌دهد ۹۴.۸ درصد پاسخ‌گویان، حضور مردم در اجتماعات شبانه را کاملاً خودجوش و داوطلبانه دانسته‌اند. همچنین ۹۳ درصد از شرکت‌کنندگان معتقدند هیئت‌های مذهبی و گروه‌های اجتماعی، نقش اصلی را در سازماندهی و هدایت این برنامه‌ها بر عهده دارند که این امر نشان‌دهنده اصالت و ساختار مردمی این رویدادها است.

پیامدهای مثبت اجتماعی و فرهنگی

عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند به تشریح دستاوردهای اجتماعی این اجتماعات پرداخت و افزود: بر اساس نتایج این پژوهش:

• ۹۴ درصد شرکت‌کنندگان، اجتماعات شبانه را عامل تقویت انسجام اجتماعی ارزیابی کرده‌اند.
• ۹۱ درصد آن را زمینه‌ساز افزایش همدلی و نزدیکی میان شهروندان می‌دانند.
• ۹۳ درصد معتقدند این برنامه‌ها به افزایش محبت میان افراد کمک می‌کند.
• ۹۱ درصد به نقش آن در تقویت روحیه مسئولیت‌پذیری و کنشگری اجتماعی اشاره کرده‌اند.
• ۸۸ درصد نیز این اجتماعات را عامل تقویت هویت ملی دانسته‌اند.

تحلیل جمعیت‌شناختی و جغرافیای برگزاری

وی با تحلیل هرم جمعیت‌شناختی حاضران در این اجتماعات گفت: ۶۸.۸ درصد از شرکت‌کنندگان را زنان و ۳۱ درصد را مردان تشکیل می‌دهند. از نظر سنی، بیشترین فراوانی متعلق به گروه سنی ۲۰ تا ۴۰ سال با سهم ۵۵.۵ درصدی است. همچنین بیشترین سطح تحصیلات پاسخ‌گویان در مقاطع کارشناسی و دیپلم بوده و از نظر وضعیت اشتغال نیز جامعه خانه‌داران بیشترین سهم حضور را داشته‌اند.

وی در خصوص مکان برگزاری برنامه‌ها اشاره کرد که حدود نیمی از این اجتماعات در میدان‌های اصلی شهرها و نزدیک به یک‌چهارم آن‌ها در سطح محلات برگزار می‌شود. آخوندی خاطرنشان کرد: هرچند ۶۰ درصد پاسخ‌گویان نحوه برگزاری این برنامه‌ها را منظم و مطلوب توصیف کرده‌اند، اما انتقاداتی نیز در زمینه‌هایی همچون ایجاد ترافیک، صدای بلندگوها و زمان‌بندی برنامه‌ها مطرح شده که نیازمند برنامه‌ریزی بهتر است.

رشد عقلانیت اجتماعی و نقاط قوت اجتماعات

دکتر آخوندی با اشاره به جنبه‌های تربیتی و مدنی این برنامه‌ها افزود: ۸۶ درصد مشارکت‌کنندگان معتقدند این اجتماعات بستر رشد و بلوغ اجتماعی جامعه را فراهم کرده و ۷۸ درصد آن را مجالی برای نقش‌آفرینی اجتماعی ارزیابی می‌کنند. همچنین ۸۴ درصد بر رعایت حقوق دیگران در جریان برنامه‌ها تأکید داشته و ۷۱ درصد نیز حضور در این اجتماعات را توأم با شور، شعور و عقلانیت توصیف کرده‌اند.

وی مهم‌ترین نقاط قوت این اجتماعات را شامل مواردی همچون مردمی و داوطلبانه بودن، تقویت هویت ملی و دینی، افزایش حمایت اجتماعی از نیروهای میدان، کاهش آسیب‌های روانی ناشی از جنگ در مناطق آسیب‌دیده، ایجاد احساس غرور ملی و تقویت حس تعلق به جمع برشمرد و تأکید کرد که استمرار این حضور نشان‌دهنده مسئولیت‌پذیری جامعه است و می‌توان از این ظرفیت عظیم برای حل سایر مسائل اجتماعی کشور نیز بهره گرفت.

چالش‌ها و ضرورت‌های پیش‌رو

عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند در پایان به چالش‌های پیش‌روی این اجتماعات اشاره کرد و خواستار توجه به مؤلفه‌های رفع ضعف‌های حوزه تبیین و آگاهی‌بخشی به‌ویژه برای نسل نوجوان و جوان،مراقبت در برابر طرح مباحث تفرقه‌انگیز و وحدت‌شکن، پیشگیری از نفوذ جریان‌های سیاسی افراطی، پرهیز از دخالت و تصدی‌گری نهادهای دولتی در مدیریت اجتماعات، طراحی برنامه‌های متنوع متناسب با نیازهای نوجوانان و جوانان، ایجاد و تقویت شبکه‌های مردمی منسجم جهت انجام فعالیت‌های اجتماعی و خدمات حمایتی شد.

شایان ذکر است این نشست در ادامه سلسله نشست های میز گفتگوی دانشگاهیان و مردم از سوی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند، بسیج اساتید و کارکنان، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای استان و با همکاری سایر دانشگاههای استان برگزار گردید.