نشست «تأثیر ملی و بینالمللی تجاوزات جنگی بر زبانها و گویشها در دوران پساجنگ» برگزار شد
به گزارش واحد رسانه و روابط عمومی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، میز گفتگوی دانشگاهیان و مردم با موضوع «تأثیر ملی و بینالمللی تجاوزات جنگی بر زبانها و گویشها در دوران پساجنگ»، شامگاه چهارشنبه ۷ مردادماه در پارک مجنون واقع در میدان مادر بیرجند برگزار شد.
در این نشست، دکتر ناصح، استادیار زبانشناسی دانشگاه بیرجند، با تبیین مفهوم «مقاومت زبانی» به عنوان یکی از لایههای حیاتی هویت ملی، به بررسی نقش زبان در مقابله با هژمونی فرهنگی غرب پرداخت.
زبان انگلیسی؛ از زبان میانجی علم تا ابزار امپریالیسم زبانی
دکتر ناصح با اشاره به پژوهشهای انجامشده در جریان نبردهای اخیر منطقه، اظهار داشت: زبان انگلیسی با وجود تبدیل شدن به زبان میانجی علم، نباید به ابزاری برای تقلید کورکورانه و «امپریالیسم زبانی» بدل شود. وی تأکید کرد که هویت یک ملت زمانی حفظ میشود که در استفاده از زبانهای خارجی، از «گویش معیار» تحمیلی فاصله گرفته و به سمت بومیسازی زبان حرکت کند؛ رویکردی که به عنوان نمونه در «انگلیسی فارسیگونه» قابل تحقق است و میتواند مفاهیم فرهنگی خودی نظیر «تعارف» را در آن زنده نگه دارد.
تغییر نگاه هویتی دبیران زبان انگلیسی استان
بخش دیگری از این نشست به تحلیل تغییر دیدگاه دبیران زبان انگلیسی در استان اختصاص یافت. بر اساس نتایج تحقیقات میدانی ارائهشده در این نشست، نگاه هویتی در آموزش زبان در حال تقویت است. دکتر ناصح با نقد سنتهای گذشته که بر تقلید مطلق از لهجههای آمریکایی و بریتانیایی تأکید داشتند، خاطرنشان کرد: امروزه در سطح جهانی مفهوم «انگلیسیهای جهانی» پذیرفته شده و هر کشوری حق دارد زبان انگلیسی را با ویژگیهای نظام آوایی و فرهنگی خود تکلم کند.
وی تصریح کرد که پذیرش این تنوع زبانی، نوعی احترام به «خودِ وجودی» و مقابله با هژمونی رسانهای غرب است که تلاش دارد الگوهای خود را از طریق بازیهای رایانهای و رسانهها به نسل جوان تحمیل کند.
هشدار درباره فرسایش زبان فارسی
استادیار دانشگاه بیرجند در ادامه، نگرانی جدی خود را از «فرسایش زبان فارسی» و بیتوجهی به رسمالخط معیار در مدارس و دانشگاهها ابراز کرد. وی با انتقاد از پراکندگی در نگارش و استفاده از واژگان قرضی در صداوسیما، بر لزوم پایبندی به مصوبات فرهنگستان و واژهگزینیهای دقیق نظیر «راهبرد» و «فناوری» تأکید کرد.
دکتر ناصح یادآور شد که تقویت زبان فارسی باید به گونهای باشد که به مرجعیت علمی دست یابد، به طوری که در آینده دانشمندان جهان برای دسترسی به دستاوردهای علمی ایران، ناچار به آموختن زبان فارسی شوند.
بیرجندشناسی؛ پل پیوند هویت محلی و ملی
در پایان این نشست بر اهمیت پیوند میان هویت محلی و ملی از طریق «بیرجندشناسی» تأکید شد. دکتر ناصح با گلایه از غفلت در معرفی مفاخر و مکانهای تاریخی نظیر مدرسه شوکتیه به نسل جدید، این کوتاهی را عامل اصلی گسست فرهنگی و پناه بردن جوانان به جذابیتهای کاذب فضای مجازی دانست.
وی با اشاره به ریشههای کهن خط و کتابت در منطقه، از مسئولان آموزشی خواست تا با تولید محتوای جذاب و تقویت پایههای هویتی در مدارس، مانع از فریفته شدن دانشآموزان در برابر تهدیدات فرهنگی بیگانگان شوند.
شایان ذکر است این نشست در ادامه سلسله نشست های میز گفتگوی دانشگاهیان و مردم، از سوی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه و بسیج اساتید و کارکنان، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه و همکاری سایر دانشگاههای استان برگزار گردید.
