نشست تخصصی «نگاهی به همبستگی تا واگرایی ملی» برگزار شد

به گزارش واحد رسانه و روابط عمومی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه، در ادامه سلسله نشست های میز گفتگوی «دانشگاهیان و مردم» نشست تخصصی «نگاهی به همبستگی تا واگرایی ملی در تاریخ معاصر ایران؛ با تمرکز بر رویداد ۲۸ مرداد ۱۳۳۲» شامگاه سه‌شنبه، ۲۷ مردادماه در محل پارک مجنون واقع در میدان مادر بیرجند برگزار شد.

دکتر عبدالرئوف نصیری، استادیار تاریخ دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی و سخنران این نشست، ضمن تشریح بسترهای تاریخی مداخله قدرت‌های استعماری در ایران، اظهار داشت: تاریخ معاصر ایران به‌ویژه از دوران صفویه، همواره تحت‌تأثیر رقابت‌های قدرت‌های جهانی بوده است. موقعیت راهبردی ایران در مسیرهای تجاری و برخورداری از منابع عظیم نفتی، کشور را به کانون توجه استعمارگران تبدیل کرد که همواره با استفاده از ابزارهای گوناگون اقتصادی، سیاسی و فرهنگی در صدد وابسته نگه‌داشتن این مرزوبوم بوده‌اند.

عوامل داخلی؛ کاتالیزور فشارهای خارجی

دکتر نصیری با اشاره به موفقیت نهضت ملی شدن صنعت نفت در مراحل نخستین گفت: همراهی نیروهای ملی و مذهبی با پشتوانه حمایت عمومی، به خلع ید از شرکت نفت ایران و انگلیس انجامید؛ اما این توفیق دیری نپایید. وی افزود: افزایش اختلافات داخلی، فشارهای خارجی و تحریم‌های اقتصادی، شرایط را برای وقوع کودتای ۲۸ مرداد فراهم کرد.

این استاد دانشگاه در تحلیل اختلافات میان آیت‌الله کاشانی و دکتر مصدق تصریح کرد: این تفاوت دیدگاه‌ها را نباید صرفاً یک تقابل شخصی دانست؛ بلکه باید آن را در مجموعه‌ای از عوامل شامل تفاوت در مدل حکمرانی، چالش‌های تعامل دولت و مجلس و البته نقش‌آفرینی پیچیده جریان‌های نفوذی و مداخلات خارجی واکاوی کرد.

نصیری همچنین انحلال مجلس هفدهم و فعالیت سازمان‌یافته مخالفان را از مؤلفه‌های کلیدی تضعیف نهضت ملی و تسهیل زمینه کودتا برشمرد.

درس‌های تاریخی برای امروز

سخنران نشست، واقعه ۲۸ مرداد را تجربه‌ای عبرت‌آموز برای نسل امروز دانست و تأکید کرد: «شناخت دقیق زمانه، دشمن‌شناسی هوشمندانه، تقویت آگاهی عمومی، شایسته‌سالاری و افزایش تاب‌آوری اجتماعی و اقتصادی»، مهم‌ترین درس‌هایی است که باید از این رخداد تاریخی برای حفظ همبستگی ملی استخراج کرد.

گفتنی است در پایان این نشست، حاضران به بحث و تبادل‌نظر پیرامون ریشه‌های تاریخی اختلافات رهبران نهضت، نقش نهاد مجلس در تحولات آن دوران و ابعاد ملی شدن صنعت نفت پرداختند.

شایان ذکر است این نشست در ادامه سلسله نشست‌های میز گفت‌وگوی دانشگاهیان و مردم و از سوی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند، بسیج اساتید و کارکنان، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های استان و با همکاری سایر دانشگاه های استان، برگزار شد.