نشست «تروریسم علمی و حمله به دانشگاه ها و مراکز علمی و آپارتاید علمی غرب» برگزار شد

به گزارش واحد رسانه و روابط عمومی معاونت فرهنگی  واجتماعی دانشگاه بیرجند،در ادامه سلسله نشست‌های «میز گفتگوی دانشگاهیان و مردم»، با حضور دکتر فرنوش، عضو هیئت علمی دانشگاه بقیة‌الله تهران و دکتر محمود پروانه، عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند، نشست «تروریسم علمی و حمله به دانشگاه ها و مراکز علمی و آپارتاید علمی غرب» شامگاه یکشنبه 10 خرداد و با همت معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند، بسیج اساتید و کارکنان دانشگاههای استان، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌های استان و با همکاری دانشگاه‌های استان برگزار شد.

تبعیض در زنجیره دانش؛ وقتی علم ابزار جداسازی می‌شود

دکتر فرنوش، عضو هیئت علمی دانشگاه بقیة‌الله تهران، با تبیین مفهوم «آپارتاید علمی»، بر ماهیت تبعیض‌آمیز برخوردهای کشورهای غربی تاکید کرد. وی با اشاره به محدودیت‌های اعمال شده علیه دانشمندان ایرانی، این وضعیت را مشابه سیستم آپارتاید نژادی نلسون ماندلا دانست که هدف آن جداسازی و محرومیت نخبگان ایران از چرخه جهانی دانش است.

وی با اشاره به مصادیقی همچون رد مقالات پژوهشگران ایرانی در مجلات معتبر به بهانه تحریم‌ها و محدودیت در دسترسی به منابع کتابخانه‌ای، افزود: «این اقدامات، نقض آشکار شعار یونسکو مبنی بر “علم در خدمت صلح و توسعه” است.» وی همچنین با استناد به بیانات رهبری، جنگ‌های اخیر را «جنگ علم و فناوری» توصیف کرد و ترور دانشمندان برجسته‌ای نظیر شهید شهریاری و فخری‌زاده را مصداق «تروریسم علمی» برای فلج کردن توان علمی کشور دانست.

رابطه قدرت و علم؛ هژمونی غرب در برابر قدرت نوظهور ایران

در بخش دیگری از این نشست، دکتر محمود پروانه، عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند، با نگاهی تحلیلی، مبحث آپارتاید علمی را با مقوله «رابطه قدرت و علم» پیوند داد. وی با اشاره به قاعده «العلم سلطان»، هژمونی آمریکا و اروپا را ناشی از تسلط علمی آن‌ها دانست و تأکید کرد که تحریم‌ها و ترورها، در واقع واکنش غرب به ظهور یک قدرت علمی جدید در ایران است.

چالش‌های داخلی؛ از حکمرانی علمی تا تنزل منزلت نخبگان

دکتر پروانه در ادامه نشست، به بررسی ضعف‌های ساختاری در داخل کشور نیز پرداخت و تأکید کرد که «تنزل نهاد علم در داخل»، تقویت‌کننده آپارتاید علمی تحمیلی از خارج است. وی با نقد مدل فعلی توسعه علم در ایران، آن را «کاریکاتوری» توصیف کرد و با طرح پرسشی کلیدی، علت شکاف میان پیشرفت‌های تکنولوژیک (مانند حوزه دفاعی) و عقب‌ماندگی در صنایع روزمره (مانند خودروسازی) را زیر سوال برد.

وی همچنین با ابراز نگرانی از کاهش منزلت اساتید و معلمان در میان حاکمیت و جامعه، از رفتارهای تحقیرآمیز نسبت به حقوق و معیشت نخبگان انتقاد کرد و در پایان، اصلاح «حکمرانی علمی» را تنها راه مقابله با بحران‌های پیش‌روی کشور دانست.