نشست «سلسله جلسات سیره مبارکه نبوی» برگزار شد
به گزارش واحد رسانه و روابط عمومی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند، حجتالاسلام محمدحسن زنجیری، استادیار دانشگاه بیرجند، شامگاه یکشنبه ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۵ در میز دانشگاهیان و مردم با موضوع «سلسله جلسات سیره مبارکه نبوی» با تشریح ابعاد مختلف سیره پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع)، بر نقش خانواده در تربیت دینی و شکلگیری شخصیت فرزندان تأکید کرد.
وی با بیان اینکه بررسی سیره پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع) میتواند خطوط کلی سبک زندگی را برای انسان روشن کند، اظهار کرد: سیره معصومان(ع) در ابعاد مختلف زندگی، از ارتباط با خدا و عبادت گرفته تا خانواده و روابط اجتماعی، الگویی جامع و قابل استفاده برای زندگی انسان ارائه میدهد.
خانواده؛ نخستین مسئول تربیت دینی فرزندان
حجتالاسلام زنجیری با تأکید بر مسئولیت مستقیم والدین در تربیت دینی و مذهبی فرزندان گفت: اگرچه مدارس، مراکز فرهنگی و مجموعههای آموزشی و تربیتی در این زمینه نقش دارند، اما مسئولیت اولیه تربیت دینی فرزندان همچنان بر عهده پدر و مادر است و حضور سایر نهادها نباید موجب کمرنگ شدن این نقش شود.
وی با اشاره به ضرورت برنامهریزی خانواده برای تربیت معنوی فرزندان افزود: پیوند دادن کودکان و نوجوانان با مسجد، قرآن و عالمان دینی میتواند زمینه مناسبی برای تقویت باورها و هویت دینی آنان فراهم کند و این ارتباطها بهتر است از سالهای کودکی و نوجوانی شکل گیرد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه حضور نوجوان در مسجد علاوه بر آشنایی با فضای دینی، زمینه ارتباط با جمع مؤمنان و نمازگزاران را فراهم میکند، ادامه داد: نوجوان در دورهای که مبانی فکری و هویتی او در حال شکلگیری است، نیازمند قرار گرفتن در محیطی متناسب با ارزشها و باورهای مورد نظر خانواده است.
وی انس با قرآن را یکی دیگر از محورهای مهم تربیت دینی دانست و گفت: ارتباط با قرآن تنها به تلاوت محدود نمیشود و فهم، عمل و ترویج معارف قرآنی نیز اهمیت دارد؛ با این حال، خود تلاوت قرآن نیز جایگاه ویژهای دارد و باید از سنین پایین مورد توجه قرار گیرد.
حجتالاسلام زنجیری همچنین بر اهمیت ارتباط نوجوانان و جوانان با عالمان دینی تأکید کرد و گفت: فرزند باید فردی امین و آشنا با معارف دینی را در کنار خود داشته باشد تا بتواند پرسشها و دغدغههایی را که گاهی امکان طرح آنها با والدین وجود ندارد، با او در میان بگذارد.
وی نماز، ادب، احترام به والدین، حیا، حجاب و عفاف را از دیگر محورهای مهم تربیت فرزندان برشمرد و بر ضرورت توجه خانواده به این مؤلفهها در فرآیند تربیتی تأکید کرد.
توازن میان عبادت، خانواده و روابط اجتماعی در سیره نبوی
استادیار دانشگاه بیرجند با اشاره به سبک زندگی پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: حضرت محمد(ص) در زندگی خود میان عبادت، خانواده و ارتباط با مردم توازن برقرار میکردند و بخشی از وقت خود را به ارتباط با خدا، بخشی را به خانواده و بخشی را به امور شخصی اختصاص میدادند و حتی از زمان اختصاصیافته به امور شخصی نیز برای پاسخگویی به نیازهای مراجعهکنندگان استفاده میکردند.
وی مدیریت رفتار در محیط خانواده را ضروری دانست و افزود: خانواده نباید صرفاً محلی برای استراحت اعضا باشد، بلکه باید کانونی گرم برای محبت و عاطفه باشد و رسیدگی به امور خانواده، چه در حوزه معیشت و چه در زمینه تربیت و مسائل عاطفی، نباید مورد غفلت قرار گیرد.
حجتالاسلام زنجیری همچنین بر ضرورت پرهیز از افراط و تفریط در تأمین نیازهای مادی خانواده تأکید کرد و گفت: افراط در تأمین نیازهای مادی میتواند زمینهساز اسراف، تجملگرایی و دلبستگیهای مادی شود و از سوی دیگر، تفریط و سختگیری نیز میتواند آثار نامطلوبی بر روابط اعضای خانواده داشته باشد.
محبت؛ حلقه مهم در تحکیم روابط خانوادگی
وی با تأکید بر اهمیت بعد عاطفی خانواده گفت: محبت و مورد توجه قرار گرفتن از نیازهای اساسی انسان است و این نیاز از دوران کودکی تا سالمندی استمرار دارد.
استادیار دانشگاه بیرجند افزود: خانواده مهمترین محیط برای تأمین نیازهای عاطفی اعضاست و کمبود محبت میتواند زمینه بروز برخی ناهنجاریهای رفتاری را فراهم کند؛ بنابراین محبت باید در رفتار و گفتار اعضای خانواده نمود داشته باشد و صرفاً به بیان کلمات محبتآمیز محدود نشود.
وی با اشاره به رفتارهای ساده اما اثرگذار در تقویت روابط عاطفی خانواده اظهار کرد: سلام کردن، خطاب کردن اعضای خانواده با الفاظ محبتآمیز، پاسخ دادن با عباراتی مانند «چشم»، استقبال و بدرقه اعضای خانواده، از رفتارهای سادهای هستند که میتوانند آثار تربیتی و عاطفی قابل توجهی داشته باشند.
تأکید بر نقش دعا و تلاش عملی والدین
حجتالاسلام زنجیری در ادامه بر اهمیت دعا برای فرزندان تأکید کرد و گفت: تربیت فرزندان تنها به برنامهریزی و رفتارهای روزمره محدود نمیشود و والدین باید در کنار تلاش عملی، برای عاقبتبهخیری و صلاح فرزندان خود نیز دعا کنند.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت توجه همزمان به ابعاد دینی، عاطفی و اجتماعی تربیت خاطرنشان کرد: خانوادهای که در کنار تأمین نیازهای مادی، برای معنویت، محبت، ادب و ارتباط فرزندان با محیطهای دینی برنامه داشته باشد، میتواند زمینه رشد متوازن و تربیت نسلی صالح را فراهم کند.
شایان ذکر است سلسله نشستهای میز گفتوگوی دانشگاهیان و مردم، از سوی معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه بیرجند، بسیج اساتید و کارکنان، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای استان و با همکاری سایر دانشگاه های استان، برگزار می گردد.
