پروفسور مهدی بلالی مود
پروفسور مهدی بلالی مود، پزشک، پژوهشگر و استاد برجسته ایرانی، در ۱۵ شهریور ۱۳۲۱ در شهر مود از توابع بیرجند به دنیا آمد. او به دلیل نقش بیبدیل در پایهگذاری، آموزش و پیشرفت علم سمشناسی بالینی در ایران و خدمات انساندوستانه به مجروحان شیمیایی جنگ تحمیلی، به عنوان «پدر علم سمشناسی ایران» شناخته میشود.
تحصیــلات و آمــوزش
تحصیلات ابتدایی را در مود و زاهدان گذراند و دوره متوسطه را در دبیرستان شوکتی بیرجند به پایان رساند. تحصیلات دانشگاهی را با لیسانس شیمی از دانشگاه تهران آغاز کرد و سپس وارد دانشکده پزشکی شد و در خرداد ۱۳۴۹ به درجه دکترای پزشکی نائل آمد.
پس از خدمت نظاموظیفه، در سال ۱۳۵۱ به عنوان مربی پزشکی قانونی و سمشناسی به دانشکده پزشکی مشهد پیوست. در سال ۱۳۵۷ برای ادامه تحصیل به بریتانیا رفت و در دانشگاه ادینبورگ موفق به اخذ دکترای تخصصی (Ph.D) با درجه ممتاز در رشته فارماکولوژی و سمشناسی بالینی شد.
بازگشت به وطـن و خدمــات در دوران جنــگ
وی در اوج جنگ تحمیلی و با وجود موقعیت علمی ممتاز در دانشگاه ادینبورگ، در دیماه ۱۳۶۰ با عشق به خدمت در وطن، به ایران بازگشت. دلیل اصلی بازگشت او، نبود متخصص سمشناسی پزشکی در کشور و اخبار احتمال حمله شیمیایی عراق بود. از همان زمان، مسئولیت سرپرستی بخش مسمومین بیمارستان امام رضا (ع) مشهد را بر عهده گرفت و تاکنون خدمات بیوقفهای به مجروحان و جانبازان شیمیایی ارائه داده است.
سوابــق اجرایــی و علمــی
- سرپرست بخش مسمومین بیمارستان امام رضا (ع) مشهد (از ۱۳۵۴)
- مدیر امور آموزشی دانشکده پزشکی مشهد (۱۳۵۷–۱۳۵۵)
- عضو هیئت امنای دانشکده علوم پزشکی بیرجند (از ۱۳۶۷)
- سردبیر مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند (از ۱۳۸۲)
- رئیس انجمن سمشناسی و مسمومیتهای ایران (در دو دوره)
- عضو و نایب رئیس شورای علمی مشورتی سازمان منع سلاحهای شیمیایی (OPCW) در لاهه
- استاد مدعو دانشگاه نیوکاسل انگلستان (تا ۱۳۹۸)
- عضو آکادمی علوم جهان (TWAS) ایتالیا (از ۱۳۷۶)
- عضو فرهنگستان علوم پزشکی ایران
- کارشناس و مشاور سازمان جهانی بهداشت (WHO)
مسئولیــتهـای بینالمللـــی
- رئیس جامعه سمشناسی پزشکی آسیا و اقیانوسیه (۱۳۸۱–۱۳۷۳)
- عضو کمیته برنامه بینالمللی ایمنی شیمیایی و سمشناسی (IPCS) سازمان جهانی بهداشت
- عضو فدراسیون جهانی سمشناسی بالینی
آثــار و تألیفــات
پروفسور بلالی مود نویسندهای پرکار است که آثار او به عنوان منابع معتبر در سطح جهانی شناخته میشوند:
۳۱ کتاب و تکنگاشت به زبانهای فارسی و انگلیسی
۱۹۸ مقاله علمی در نشریات معتبر داخلی و بینالمللی
۲۹۸ چکیده مقاله در کنگرههای علمی
کتابهای مرجع بینالمللی (انتشارات اسپرینگر):
Basic and Clinical Toxicology of Organophosphorous Compounds (۲۰۱۴)
Basic and Clinical Toxicology of Mustard Compounds (۲۰۱۵)
Biological Toxins and Bioterrorism (۲۰۱۵)
راهنمای درمان مجروحین شیمیایی جنگی (با حمایت سازمان OPCW، به ۸ زبان از جمله فارسی)
جوایــز و افتخــارات
پزشک نمونه کشور (۱۳۷۹)
پژوهشگر نمونه کشور (۱۳۸۴)
دریافت نشان دولتی پژوهش از رئیسجمهوری (۱۳۹۰)
جایزه جهانی سازمان منع سلاحهای شیمیایی (OPCW) (۲۰۱۵)
جایزه علمی علامه طباطبایی بنیاد ملی نخبگان (۱۳۹۸)
برگزیده پنجمین دوره جایزه علمی علامه طباطبایی
نکــوداشــت
بنیاد ملی نخبگان و دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در آبان ۱۳۹۵ با برگزاری همایش ملی نکوداشت در زادگاهش (مود و بیرجند)، از او به عنوان پدر علم سمشناسی ایران تجلیل کردند.
میـــراث
پروفسور مهدی بلالی مود نه تنها به عنوان بنیانگذار سمشناسی بالینی در ایران، که به عنوان پژوهشگری جهانی، معلمی دلسوز و خدمتگزار بیادعای مجروحان جنگی، چهرهای ماندگار در تاریخ علم و پزشکی ایران است. فداکاری او در بازگشت به وطن در شرایط سخت جنگ و تلاش مستمرش برای درمان و پژوهش در مورد مصدومان شیمیایی، نمونه والای تعهد اخلاقی و میهنی یک دانشمند است.
سروش