دکتر محمدحسن راشد محصل

دکتر محمدحسن راشد محصل (متولد ۱۳۲۱، روستای افضل‌آباد از توابع خوسف، شهرستان بیرجند) از برجسته‌ترین چهره‌های علمی کشور در حوزه‌های «زراعت، گیاه‌شناسی، کنترل علف‌های هرز و توسعه کشاورزی پایدار» به شمار می‌آیند. ایشان با بیش از چند دهه فعالیت دانشگاهی و پژوهشی، نقشی تعیین‌کننده در گسترش علوم زراعی و ارتقای فناوری‌های تولید گیاهی در ایران ایفا کرده‌اند و از صاحب‌نظران اثرگذار در این حوزه محسوب می‌شوند.

 تحصیــلات و مراحــل علمـــی 
دکتر راشد محصل پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی، وارد حوزه دانشگاهی کشاورزی شدند و مسیر علمی خود را با تمرکز بر زراعت و گیاه‌شناسی ادامه دادند. ایشان در نهایت موفق به اخذ دکتری زراعت و کنترل علف‌های هرز از دانشگاه لینکلن کشور آمریکا شدند؛ رشته‌ای که در آن به‌ویژه بر مدیریت علف‌های هرز، تولید پایدار، الگوهای نوین کشت و حفاظت از منابع خاک و آب تمرکز دارند.

 فعالیــت‌های دانشگاهــی 
پس از بازگشت به کشور، دکتر راشد محصل به عنوان عضو هیأت علمی دانشگاه فردوسی مشهد فعالیت علمی خود را آغاز کردند و طی سال‌ها تدریس و پژوهش:
- به مرتبه استادی تمام (Full Professor) ارتقا یافتند.
- در گروه گیاه‌شناسی و زراعت به تربیت نسل‌های متعددی از دانشجویان کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری پرداختند.
- در تدوین برنامه‌های درسی و به‌روزرسانی محتوای علمی رشته‌های زراعت و تولیدات گیاهی نقش مهمی ایفا کردند.
- با شیوه تدریس علمی، منظم و مبتنی بر پژوهش، به یکی از استادان مرجع در حوزه زراعت در شرق کشور تبدیل شدند.

 فعالیـت‌هـای پژوهشــی 
دکتر محمدحسن راشد محصل از پژوهشگران پیشرو کشور در حوزه کنترل علف‌های هرز، تولید پایدار، کشت حفاظتی و مدیریت منابع آب هستند. فعالیت‌های پژوهشی ایشان در محورهای زیر شناخته شده است:
- مدیریت علمی و کنترل علف‌های هرز در مزارع ایران
- بهینه‌سازی مصرف آب در الگوهای کشت
- تولید و معرفی گیاهان مقاوم به خشکی و شرایط تنش
- توسعه روش‌های نوین «کشت حفاظتی» به‌عنوان رویکردی برای حفاظت خاک
- بررسی سازگاری گونه‌های گیاهی با اقلیم خراسان و دیگر مناطق نیمه‌خشک کشور
از دیگر اقدامات علمی ماندگار ایشان، تأسیس هرباریوم گیاهی خراسان است؛ مجموعه‌ای ارزشمند که نقش مهمی در مستندسازی تنوع گیاهی منطقه و پشتیبانی تحقیقات گیاه‌شناسی و زراعی داشته است.

 نقش در جامعــه علمــی و مسئولیـت‌ها 
دکتر راشد محصل علاوه بر فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی:
- سردبیر فصلنامه «حفاظت گیاهان» بوده‌اند و در ارتقای کیفیت این نشریه علمی نقش مؤثری ایفا کرده‌اند.
- مقاله‌های متعدد علمی در مجلات داخلی و بین‌المللی منتشر کرده‌اند.
- در پروژه‌های ملی، استانی و دانشگاهی مرتبط با توسعه پایدار کشاورزی مشارکت فعال داشته‌اند.
- به عنوان مشاور علمی در حوزه‌های مدیریت زراعی، تولید گیاهی و حفاظت از منابع طبیعی به نهادهای اجرایی و تحقیقاتی کشور خدمات ارائه کرده‌اند.

 شخصیت حرفــه‌ای و جایگـاه علمـی 
دکتر راشد محصل در میان جامعه دانشگاهی به عنوان استادی:
- دقیق و منظم
- مسئولیت‌پذیر
- اخلاق‌مدار
- حمایتگر پژوهشگران جوان
شناخته می‌شوند. شخصیت حرفه‌ای ایشان همراه با نگاه راهبردی و آینده‌نگرانه به مسائل کلیدی کشاورزی ایران، موجب شده است که نام ایشان در میان چهره‌های ماندگار دانشگاه و جامعه علمی کشور ثبت شود.

 فهرســـت آثــار 
۶–۱. کتاب‌ها
- کتاب تخصصی در حوزه زراعت و کنترل علف‌های هرز
- آثار آموزشی در زمینه گیاه‌شناسی و تولیدات گیاهی
۶–۲. مقالات علمی
- مقالات منتشرشده در زمینه کنترل علف‌های هرز
- پژوهش‌های مرتبط با کشت حفاظتی و مدیریت آب
- مقالات گیاه‌شناسی مربوط به گونه‌های بومی خراسان
- مقالات چاپ‌شده در فصلنامه «حفاظت گیاهان» و دیگر ژورنال‌های علمی
۶–۳. طرح‌های پژوهشی
-  طرح‌های ملی و دانشگاهی در زمینه مدیریت علف‌های هرز
-  تحقیقات مرتبط با خشکسالی و تنش‌های محیطی
-  پروژه‌های مربوط به تولید گیاهان مقاوم
۶–۴. مسئولیت‌ها و افتخارات
- استاد تمام دانشگاه فردوسی مشهد
- سردبیر فصلنامه «حفاظت گیاهان»
- مؤسس هرباریوم گیاهی خراسان
- مجری و همکار علمی ده‌ها طرح تحقیقاتی در حوزه زراعت و گیاه‌شناسی

 میــراث علمــی 
نقش دکتر محمدحسن راشد محصل در توسعه کشاورزی پایدار، پژوهش‌های علمی و تربیت نیروهای متخصص، میراثی ماندگار در دانشگاه فردوسی مشهد و جامعه علمی ایران است. دستاوردهای ایشان چه در حوزه عملی و چه در زمینه نظری، تأثیری عمیق بر ارتقای سطح دانش زراعت در کشور داشته است.