سارگپه پابلند (Buteo rufinus)

نام علمی‌: Buteo rufinus
شاخه (Phylum): Chordata – طنابداران  
رده (Class): Aves – پرندگان  
راسته (Order): Falconiformes – شاهین‌پابلند 

سارگپه پابلند یکی از شکاریان میان‌جثه تا بزرگ خانواده بازان است که به‌دلیل پاهای بلند و پرهای تیره‌روشن متغیرش شناخته می‌شود. این پرنده از نظر جثه در میان سارگپه‌ها نسبتاً درشت‌تر است و بال‌هایی پهن و دم نسبتاً بلندی دارد. رنگ‌آمیزی بدن آن متغیر است و از قهوه‌ای روشن تا تیره، با لکه‌های مشخص بر روی زیر بدن و دم متغیر می‌باشد. سارگپه پابلند در فرهنگ محلی ایران گاه با نام‌هایی چون «باز دشتی» یا «شاه‌سار» شناخته می‌شود. دیدن این پرنده در حال پرواز بر فراز بیابان‌های شرق ایران، جلوه‌ای باشکوه از سازگاری حیات وحش با محیط‌های خشک است.

 زیسـت‌گاه و پراکندگـی 
این پرنده در نواحی خشک و نیمه‌بیابانی از جنوب شرقی اروپا تا شمال آفریقا، خاورمیانه، آسیای مرکزی و شمال هند پراکنده است. در ایران نیز پراکندگی گسترده‌ای دارد و در بیشتر نواحی کوهستانی، دشت‌های مرتفع و مناطق بیابانی از جمله استان خراسان جنوبی و پیرامون بیرجند مشاهده می‌شود. بسیاری از جمعیت‌های ایران بومی هستند، اما برخی دسته‌ها در فصل زمستان مهاجرت‌های محدود انجام می‌دهند.

 ویژگـی‌های ظاهــری 
سارگپه پابلند پرنده‌ای با طول بدن حدود۵۰ تا ۶۵ سانتی‌متر و فاصله دو سر بال حدود ۱۳۰ تا ۱۶۰ سانتی‌متر است. رنگ پر و بال در بالغ‌ها معمولاً قهوه‌ای‌ـ‌طلایی با زیر بدن روشن و نوارهای تیره بر روی شکم است. پاهای زردرنگ و نسبتاً بلند، گردن کشیده و نوار تیره‌ای زیر چشم‌ها از ویژگی‌های مشخص تشخیصی آن به شمار می‌آیند.

 زادآوری 
در دوره زادآوری، که اغلب از اواخر زمستان آغاز می‌شود، این پرنده آشیانه‌ای بزرگ از شاخه‌های خشک روی صخره‌ها، درخت‌های بلند یا گاه بر سازه‌های انسانی می‌سازد. ماده معمولاً ۲ تا ۴ تخم می‌گذارد و جوجه‌ها پس از حدود ۴۵ روز قادر به پرواز می‌شوند.