زنبورخوار گلوخرمایی (Blue cheeked bee eater)
نام علمی: Merops persicus
شاخه (Phylum): Chordata – طنابداران
رده (Class): Aves – پرندگان
راسته (Order): Coraciiformes – سُکاکسانان
خانواده (Family): Meropidae – زنبورخواران
زنبورخوار گلوخرمایی پرندهای است که بیشتر عمر خود را در آسمان سپری میکند و غذای اصلی آن شامل انواع حشرات پرنده، بهویژه زنبورها، زنبورهای بیعسل، سوسکها و سنجاقکها است. این پرنده با مهارت بالایی در هوا به شکار حشرات پرداخته و آنها را در هوا میبلعد. اغلب از میلهها، سیمهای برق یا شاخههای درختان مشرف به فضای باز بهعنوان پایگاهی برای دیدهبانی و شکار استفاده میکند. رفتار اجتماعی و کلنیزایی این پرنده در فصل زادآوری، و همچنین رنگهای درخشان و پرواز زیبایش، آن را به یکی از پرندگان چشمنواز و مورد توجه پرندهنگران تبدیل کرده است. این پرنده نقشی در کنترل جمعیت حشرات منطقه ایفا میکند.
زیسـتگاه و پراکندگـی
زنبورخوار گلوخرمایی پرندهای مهاجر است و زیستگاه اصلی آن مناطق باز و نیمهباز با پوشش گیاهی پراکنده، درختان پراکنده، حاشیه رودخانهها، مزارع، استپها و مناطق خشک و نیمهخشک است. این پرنده معمولاً در نزدیکی منابع آبی نیز دیده میشود. پراکندگی این گونه در بخشهای وسیعی از شمال آفریقا، خاورمیانه و آسیای مرکزی و جنوبی گسترده است. در ایران، زنبورخوار گلوخرمایی یک پرنده مهاجر عبوری و تابستانه است که در فصل بهار و تابستان در بسیاری از مناطق کشور، بهویژه در نواحی مرکزی، شرقی، جنوب شرقی و دشتهای وسیع، دیده میشود. این پرنده برای زادآوری به این مناطق مهاجرت میکند
ویژگـیهای ظاهــری
زنبورخوار گلوخرمایی پرندهای بسیار زیبا، رنگارنگ و خوشپرواز است که از نظر ظاهری تفاوت محسوسی با سایر پرندگان دارد. جثه آن کشیده و خوشتراش است، با بالهای بلند و نوکتیز که در هنگام پرواز منظرهای چشمنواز ایجاد میکنند. دم این پرنده نیز نسبتاً بلند و گاهی دوشاخه یا دارای دو شاهپر بلندتر در وسط است. منقار بلند، باریک و کمی رو به پایین آن برای شکار حشرات در پرواز بسیار مناسب است. رنگ غالب بدن این پرنده، سبز زمردی روشن و درخشان است که در نواحی سر، پشت و بالها بیشتر دیده میشود. گلو و بخشی از سینه به رنگ آبی یا آبی مایل به سبز نمایان است، اما مشخصه اصلی آن، ناحیه گلو و بخش فوقانی سینه است که به رنگ خرمایی یا قهوهای روشن است. نوار سیاه باریکی بر روی چشم و همچنین نوار آبی روشن بالای آن دیده میشود. دمگاه و بخشهایی از شکم نیز به رنگ سبز یا آبی است. طول بدن این پرنده حدود ۲۵ تا ۲۹ سانتیمتر (بدون احتساب دمگاه بلند) است.
زادآوری
زنبورخوار گلوخرمایی پرندهای اجتماعی است و معمولاً بهصورت کلنیهای کوچک یا بزرگ در کنار هم زادآوری میکند. لانهسازی این پرنده به شکل حفر تونلهای نسبتاً بلند (تا حدود ۲ متر) در دیوارههای خاکی، سواحل رودخانهها، گودالها یا تپههای شنی است. هر کلنی ممکن است شامل دهها لانه باشد. ماده معمولاً ۴ تا ۷ تخم سفید و گرد میگذارد. دوره جوجهکشی حدود ۲۰ تا ۲۲ روز طول میکشد و جوجهها پس از خروج از تخم، برای حدود ۳۰ روز در لانه باقی میمانند و توسط والدین تغذیه میشوند.
سروش