سهره طلایی نر (Gold finch)
نام علمی: Carduelis carduelis
شاخه (Phylum): Chordata – طنابداران
رده (Class): Aves – پرندگان
راسته (Order): Passeriformes – گنجشکسانان
خانواده (Family): Passeriformes – فنچها
سهره طلایی پرندهای اجتماعی و بسیار فعال است که اغلب در گروههای کوچک دیده میشود، بهخصوص خارج از فصل زادآوری. رژیم غذایی اصلی این پرنده شامل انواع دانهها، بهویژه دانههای گیاهان وحشی مانند انواع خارها، گل آفتابگردان و گزنه است. آنها با منقار باریک و نوکتیز خود بهخوبی میتوانند دانهها را از میان خارها و پوشش گیاهی بیرون بکشند. سهره طلایی به دلیل رنگهای زیبا و آواز دلنشینش، مورد توجه پرندهنگران و علاقهمندان به پرندگان زینتی قرار دارد. در برخی مناطق، جمعیت این پرنده به دلیل شکار غیرمجاز و تخریب زیستگاه، تحت فشار قرار گرفته است. سهره طلایی ماده ظاهری مشابه نر دارد اما رنگ طلایی بالها و نوار روی سر آن کمتر مشخص و ملایمتر است.
زیسـتگاه و پراکندگـی
سهره طلایی در زیستگاههای متنوعی از جمله باغها، پارکها، حاشیه جنگلها، بیشهها، بوتهزارها، مزارع با پوشش گیاهی پراکنده و حتی مناطق شهری با فضای سبز مناسب زندگی میکند. این پرنده در بیشتر مناطق اروپا، شمال آفریقا و بخشهایی از غرب و مرکز آسیا پراکندگی دارد. در ایران، سهره طلایی بهصورت بومی در مناطق وسیعی از کشور، بهویژه در نواحی کوهستانی، دامنهها و مناطق نیمهخشک با پوشش گیاهی مناسب، یافت میشود. حضور آن در مناطقی که گیاهان دانهدار مانند انواع خارها وجود دارد، بیشتر است.
ویژگـیهای ظاهــری
سهره طلایی نر یکی از زیباترین و شناختهشدهترین پرندگان کوچک در مناطق استقرار خود است. مشخصه اصلی آن، رنگ طلایی روشن یا زرد درخشان بدنش است که در بخشهای مختلف بدن، بهخصوص در بالها و دم، دیده میشود. سر این پرنده دارای الگوی رنگی برجسته و مشخصی است: پیشانی و گلویی سیاه، گونهها و ناحیه چشم سفید، و نوار سیاهی که از پایه منقار شروع شده، از میان چشم گذشته و تا عقب سر امتداد یافته است. بدن در قسمتهای بالایی قهوهای مایل به خاکی و در بخشهای پایینی سفید یا کرمرنگ است. اما شاخصترین ویژگی سهره طلایی نر، بالهای آن است که دارای نوارهای پهن و درخشان به رنگ زرد طلایی است که در میان پرهای سیاه و سفید قرار گرفتهاند و هنگام پرواز منظرهای چشمنواز ایجاد میکنند. دم نیز با لکههای سفید و سیاه تضاد رنگی زیبایی دارد. طول بدن این پرنده حدود ۱۲ تا ۱۳ سانتیمتر است.
زادآوری
فصل زادآوری سهره طلایی معمولاً از اواخر زمستان تا اوایل تابستان متغیر است. این پرنده لانهای فنجانی شکل، ظریف و محکم میسازد که معمولاً در شاخههای درختان یا میان بوتههای متراکم، کمی بالاتر از سطح زمین، قرار دارد. مواد بهکاررفته در ساخت لانه شامل خزه، علفهای خشک، ریشهها، تار عنکبوت و گاهی الیاف گیاهی و پر است. ماده معمولاً ۴ تا ۶ تخم آبیرنگ با لکههای قهوهای یا قرمز میگذارد. دوره جوجهکشی حدود ۱۱ تا ۱۴ روز طول میکشد و جوجهها پس از تولد، برای حدود ۱۵ تا ۱۸ روز در لانه باقی میمانند و توسط هر دو والد تغذیه میشوند.
سروش